Καισαριανή, Δομένικο, Δίστομο : Πως η ιστορία - και οι τόποι - δεν μας αφήνουν να ξεχάσουμε.

Τις προάλλες αποκαλύφθηκαν συγκλονιστικές φωτογραφίες από την εκτέλεση ( δολοφονία, είναι!) των 200 στην Καισαριανή από τους Γερμανούς Ναζί. 

H IΣΤΟΡΙΑ ΑΠΈΚΤΗΣΕ ΠΡΌΣΩΠΟ. KΑΙ ΓΕΝΝΑΙΟ ΠΡΟΣΩΠΟ

Την Δευτέρα ήταν η επέτειος της άγριας Σφαγής των 194 κατοίκων του Δομένικου και γειτονικών χωριών από τους Ιταλούς φασίστες και ο δημοσιογράφος Ηλίας Προβόπουλος παίρνει αφορμή και παρουσιάζει φωτογραφία - την μεταφορά των οστών των 194 αθώων θυμάτων από τον τόπο εκτέλεσης στο Κοιμητήριο του χωριού, και τιτλοφορεί το κείμενό του στο Νextdeal, ''Πως η ιστορία  δεν μας αφήνει να ξεχάσουμε'' 

Και με αυτό μας θύμησε - με την παρουσία στις εκδηλώσεις του Δημάρχου Διστόμου Αράχοβας Αντίκυρας Γιάννη Σταθά - τέσσερις φωτογραφίες της ιστοσελίδας *Δίστομο -Αρχεία ΚΛΙΚ ΕΔΩ από την μεταφορά των οστών των 228 Διστομιτών από το κοιμητήριο, στο Μαυσωλείο Θυμάτων Ναζισμού Διστόμου, τον Ιουνιο του 1979 Για να πουμε και εμείς από εδώ οτι  η ιστορία - και οι τόποι - δεν μας αφήνουν να ξεχάσουμε: Καισαριανή- Δομένικο-Δίστομο. 

Ναι.

''Η Ιστορία το καταγράφει. Ο τόπος το κρατά'' Και τα πρόσωπα- με φωτογραφίες, ακόμα και τα οστά τους- μιλούν.

Και στο Δίστομο έχουμε το προνόμιο, την Τιμή, να φυλάττουμε και οι νεότερες και οι επόμενες Γενιές να προσκυνούν, τα οστά στο λόφο του Μαυσωλείου Θυμάτων Ναζισμού.

Ας δούμε όλο το κείμενο του Ηλία Προβόπουλου

''Η Ιστορία δεν εμφανίζεται πάντα με επετείους και στεφάνια. Μερικές φορές επιστρέφει αθόρυβα, μέσα από μια οθόνη. Οκτώ φωτογραφίες από την εκτέλεση των διακοσίων στην Καισαριανή βγήκαν σε διαδικτυακή δημοπρασία. Όχι σε μουσείο, όχι σε αρχείο αλλά σε πλειστηριασμό και μάλιστα διεθνή.

Κοιτάζοντάς τες, σκέφτηκα πως το παρελθόν δεν ζητά απλώς να το θυμόμαστε· ζητά να αποφασίσουμε τι κάνουμε με αυτό. Μια ημέρα πριν από μια άλλη επέτειο. Από έναν άλλο τόπο εκτέλεσης. Το Δομένικο Λάρισας.

Στις 16 Φεβρουαρίου 1943, μια ιταλική φάλαγγα της Μεραρχίας Πινερόλο συγκρούστηκε με αντάρτες του ΕΛΑΣ και εννέα Ιταλοί σκοτώθηκαν. Η απάντηση των ιταλών δεν στράφηκε εναντίον των ανταρτών αλλά κατά του χωριού.

Το Δομένικο περικυκλώθηκε. Οι άνδρες συνελήφθησαν και φορτώθηκαν σε καμιόνια. Στη διαδρομή κάποιοι σπρώχτηκαν κάτω από τα οχήματα, άλλοι πυροβολήθηκαν.Στη θέση Καυκάκι, στο 31ο χιλιόμετρο της παλαιάς εθνικής οδού Λάρισας–Κοζάνης έγινε η ομαδική εκτέλεση. Εκατόν δεκαοκτώ από το Δομένικο. Πέντε από το Δαμάσι. Δώδεκα από το Μεσοχώρι. Κι άλλοι στον δρόμο.
Συνολικά 194. Όλοι άμαχοι.

Η Ιστορία το καταγράφει. Ο τόπος το κρατά.

Όταν κοιτώ τη φωτογραφία από τη μεταφορά των οστών πίσω στο χωριό, δεν βλέπω μόνο μια τελετή. Βλέπω ανθρώπους που στέκονται γύρω από ένα κάρο και ξαναπαίρνουν πίσω τους νεκρούς τους. Έναν ιερέα, γυναίκες ντυμένες στα μαύρα, άνδρες σιωπηλούς. Εκείνη η σιωπή μοιάζει πιο δυνατή από κάθε αφήγηση. Σκέφτομαι πως η μνήμη δεν είναι αφηρημένη έννοια. Έχει βάρος. Μεταφέρεται. Ακουμπά στη γη.

Και ύστερα υπάρχει η πινακίδα στο Καυκάκι. «Στο σημείο αυτό εκτελέσθηκαν…». Λιτή. Χωρίς δραματουργία. Κάθε φορά που περνά κανείς από εκεί, ο δρόμος δεν είναι απλώς δρόμος. Είναι τόπος εκτέλεσης και μνήμης.

Ίσως τελικά αυτό να είναι που δεν μας αφήνει να ξεχάσουμε: όχι οι επέτειοι, αλλά οι τόποι. Όχι οι ημερομηνίες, αλλά τα σημεία πάνω στον χάρτη που αντιστέκονται στη λήθη. Κι όσο υπάρχουν τόποι που στέκουν, η Ιστορία δεν θα μας επιτρέπει την άνεση της λήθης''.

Το Link του άρθρου του Ηλία Προβόπουλου

https://www.nextde al.gr/epikairotita/politismos/150326/pos-i-istoria-den-mas-afinei-na-xehasoyme?cmid=5b9a6cc1-f1fa-4d1d-8cd6-fcf69fcaf8d7

 

Η ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΤΟΥ ΓΙΑΝΝΗ ΣΤΑΘΑ ΣΤΗΝ ΕΠΕΤΕΙΟ ΣΤΟ ΔΟΜΕΝΙΚΟ 

Στην μαρτυρική κοινότητα Δομένικου μετέβη την Δευτέρα 16 Φεβρουαρίου 2026 ο Δήμαρχος Διστόμου–Αράχοβας–Αντίκυρας κ. Ιωάννης Σταθάς, προσκεκλημένος από τον Δήμαρχο Ελασσόνας κ.Νικόλαο Γάτσα στις επετειακές εκδηλώσεις μνήμης για τα θύματα της σφαγής του 1943. Η παρουσία του Δημάρχου υπογράμμισε τον διαχρονικό δεσμό αλληλεγγύης και κοινής ιστορικής ευθύνης μεταξύ των κοινοτήτων που βίωσαν τις θηριωδίες των στρατευμάτων Κατοχής.

Στις 16 και 17 Φεβρουαρίου 1943, ιταλικές δυνάμεις προχώρησαν σε μαζικές εκτελέσεις αμάχων στο Δομένικο και σε γειτονικούς οικισμούς της επαρχίας Ελασσόνας, με αποτέλεσμα τον θάνατο περισσότερων από 170 ανθρώπων και την εκτεταμένη καταστροφή του χωριού. Η σφαγή του Δομένικου αποτελεί μία από τις βαρύτερες πράξεις βίας των ιταλικών στρατευμάτων στην κατεχόμενη Ελλάδα και έχει καταγραφεί ως μία από τις πλέον αιματηρές επιχειρήσεις καταστολής σε βάρος άμαχου πληθυσμού.

Σε δήλωσή του, ο κ. Σταθάς αναφέρθηκε στη σημασία της ιστορικής συνέχειας της Μνήμης και της Διεκδίκησης, επισημαίνοντας ότι η ανάδειξη της ιστορικής αλήθειας δεν αποτελεί μόνο φόρο τιμής προς τα θύματα, αλλά και ουσιαστική πράξη ευθύνης απέναντι στις επόμενες γενιές.  

Υπενθύμισε, στο πλαίσιο αυτό, τους τέσσερις άξονες της διεκδίκησης των οφειλών της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας προς την Ελλάδα:

1) τις πολεμικές αποζημιώσεις για τις υλικές καταστροφές και τις διαρπαγές,             

2) την αποπληρωμή του αναγκαστικού κατοχικού δανείου του 1942,                                  

3) την επιστροφή των κλεμμένων πολιτιστικών και αρχαιολογικών θησαυρών,

4) τις επανορθώσεις προς τα θύματα και τους συγγενείς τους για τις μαζικές εκτελέσεις και τα ολοκαυτώματα.

Κλείνοντας, ο Δήμαρχος επανέλαβε με έμφαση ότι:

«Όσα χρόνια κι αν περάσουν, όσοι διέπραξαν εγκλήματα κατά της Ανθρωπότητας πρέπει να πληρώσουν».

*Επεξεργασία φωτογραφίων Θέμης Παπαϊωάννου από το Αρχείο Πηνελόπης Μπάρλου.