Ιστορίες και δρώμενα Καρναβαλιού Διστόμου

Του ΘΕΜΙΣΤΟΚΛΗ (ΘΕΜΗ) ΠΙΤΣΟΥ

Πάντα οι εκδηλώσεις των Απόκρεω στο χωριό μας, είχαν το δικό τους ιδιαίτερο χρώμα  Άνθρωποι απλοί της καθημερινότητας, επέλεγαν κοινωνικά θέματα , τα μετέτρεπαν με καυστικό χιούμορ σε δρώμενα και τα παρουσίαζαν κάθε Καθαρά Δευτέρα στον κόσμο που κατέκλυζε το χωριό μας και που γελούσε με τα ίδια τα προβλήματά του και την πραγματικότητα.

Από μικρός με ιδιαίτερη χαρά συμμετείχα στο καρναβάλι και από τα βιώματά μου αυτά θέλω εδώ να σταθώ σε δύο περιπτώσεις.

Η πρώτη αφορά στο 1977, που τότε ήθελε νάχεις κότσια για να ντυθείς κουδουναρέος Επειδή λοιπόν πολλές φορές δεν υπήρχαν άτομα να φορέσουν τα κουδούνια ώστε να διατηρηθεί το έθιμο , σκεφθήκαμε με τον αδελφικό μου φίλο και συμμαθητή μου Χρήστο Μίχα (Ζαλκούφας) να τα φορέσουμε οι δυό μας και να πάμε να τα ''κτυπήσουμε'' στο σχολείο παροτρύνοντας έτσι και άλλους συμμαθητές να συμμετέχουν και αυτοί.

Έτσι ένα πρωί, μαθητές τότε της Γ΄Λυκείου, την κοπανίσαμε από τα μαθήματα και πήγαμε στο συνεργείο του Μπάμπη Περγαντά (Αράπης), που για πολλά χρόνια φύλαγε και συντηρούσε τα κυπριά και τις κουδούνες, για να μας ''ντύσει'' κουδουναρέους

Ο Μπάμπης μας αρμάτωσε με τρεις ζυγιές κουδούνια τον καθένα, μας έβαψε με πολύ ώχρα και σε κάποιο διάλειμμα πάμε στο γυμνάσιο και αρχίσαμε με ρυθμό διονυσιακό το κάλεσμα των πνευμάτων της άνοιξης τραγουδώντας ταυτόχρονα σχετικούς σκωπτικούς στίχους.

Μας αντιλαμβάνεται ο τότε γυμνασιάρχης κατεβαίνει στην αυλή του σχολείου και καθόσον ήταν και θεολόγος βγάζει ένα λογύδριο περί ειδωλολατρικών, παγανιστικών και διονυσιακών εθίμων που είναι ενάντια στη θρησκεία μας και ότι πλέον δεν μας αντιπροσωπεύουν και μας αποβάλει επί διήμερον από το σχολείο.

Αλλά δεν έφθανε μόνο αυτό, η αποβολή μας συνέβαλε σημαντικά στην υποβάθμιση της διαγωγής μας από κοσμιωτάτη σε κοσμία για μένα και καλή για τον Χρήστο!.

Το απολυτήριο αυτό το φυλάω μέχρι σήμερα. .

Αργότερα βέβαια και με συστατικές επιστολές που πήραμε από τον παπά -Λουκά και τον τότε Δήμαρχο Γιώργο Σφουντούρη διορθώθηκε η διαγωγή μας σε κοσμιωτάτη.

Εμείς όμως βέβαια δεν σταματήσαμε ποτέ να συμμετέχουμε στις εκδηλώσεις της Αποκριάς φτιάχνοντας σχεδόν κάθε χρόνο το δικό μας άρμα και δρώμενο.

Στο πλαίσιο αυτό το 1984 μια ομάδα νέων του χωριού μας που δραστηριοποιούμαστε κυρίως στο Στέκι Νεολαίας του Πολιτισμικού Συλλόγου Διστόμου αποφασίσαμε να φτιάξουμε το δικό μας δρώμενο με περιεχόμενο ένα συμπεθεριό και την ''διαπραγμάτευση'' μεταξύ των συμπεθέρων για την προίκα.

Σημειώνεται ότι τα παλαιότερα χρόνια ο γάμος αποτελούσε κύριο δρώμενο του καρναβαλιού γεγονός που χρόνο με το χρόνο όμως ατόνησε και εγκαταλείφθηκε.

Παρατηρώντας τις συνημμένες φωτογραφίες διαπιστώνουμε ότι στο δρώμενο αυτό συμμετείχαν οι Τάκης Μίχας και Λουκάς Νικολάου που είναι σήμερα εκλιπόντες και τους οποίους πάντα τους θυμόμαστε με αγάπη.

Συμπέθεροι ήταν οι αιώνια διαφωνούντες αλλά πραγματικοί φίλοι Γιώργος Σιδέρης (Τσάμης) και Βασίλης Ανέστης (Γιαννής) που ενώ είχαν συμφωνήσει την προίκα διαφωνούσαν για μια μαύρη κότα που κατά το έθιμο, είχαν κλέψει οι φίλοι του γαμπρού από το κοτέτσι της νύφης όταν πήγαν να πάρουν τα προικιά. 

Νύφη και παράνυφος οι μαθήτριες τότε, δασκάλες σήμερα, Δήμητρα Σταυροπούλου και Φρόσω Σφουντούρη.

Προξενήτρα η Γιώτα Μίχα (Βαρελού) και παππάς ο Χρήστος Μίχας, ο οποίος ευχόταν στους νεόνυμφους βίο ανθόσπαρτο, κρατώντας ένα σκανδαλοπεριοδικό της εποχής εκείνης.

Στο άρμα συμμετέχουν επίσης τα αδέλφια μου Γιώργος και Λουκάς .

Στα ευτράπελα της παράστασης είναι ότι την κότα που είχα πάρει κρυφά από το κοτέτσι μας την αναγνώρισε η μάννα μου και άρχισε να μου φωνάζει μέσα στον κόσμο προσπαθώντας να την πάρει πίσω δημιουργώντας ένα πανδαιμόνιο γέλιου.

Το άρμα αυτό δεν πέρασε ασχολίαστο από τον τότε ιερέα που στον απογευματινό εσπερινό αναφέρθηκε στους συμμετέχοντες λέγοντας ότι δεν μπορώ να τους αφορίσω εγώ ας τους αφορίσει ο θεός . Στο εκκλησίασμα παρευρισκόταν και η μητέρα του Χρήστου η κυρά Παναγιώτα η οποία είχε απαυδήσει από τις σκανδαλιές μας και όταν μετά το τέλος της εκδήλωσης επιστρέψαμε στο σπίτι μας ''καλωσόρισε'' λέγοντάς μας ''καλώς τους αφορισμένους'' αρέ ο άλλος (υπονοώντας τον παπά) σας αφόρισε , τι αμαρτίες κάνατε πάλι , να πάτε να προσκυνήσετε και να κοινωνήσετε να σας συγχωρέσει ο Θεός και μετά νάρθετε στο σπίτι . Τα παραπάνω τα θυμόμαστε  όλοι οι συμμετέχοντες με μεγάλη νοσταλγία καθόσον μάλιστα έγιναν σε εποχές που οι άνθρωποι δεν είχαν κλειστεί στον εαυτόν τους ήταν πιο συμμετοχικοί και δημιουργούσαν αυτοβούλως για το κοινό καλό.

Όσα θυμάμαι για τις ημέρες αυτές τα καταγράφω με σκοπό κάποια στιγμή να τα εκδώσω ώστε να μείνουν ως παρακαταθήκη για τους νεότερους .

Συγχωριανοί μας, σαν τον Μήτρο Σταθά (Παλαβομήτρος) τον Γιώργο Λούκα (Κοτσαρίκος) τον Στρατή  (Πρόσφυγας) τον Μπάμπη Περγαντά(Αράπης) τον Μπάμπη Κελέρμενο {Πλάνης} τον Σταθη Καστρίτη ( Σκαριώτης ) τον ΓΙώργο Σφουντούρη {Κατενάτσιο) τον Χριστόφορο Μπάρλο (Τόφης} που σχεδίαζαν τα δρώμενα για πολλές ημέρες και που έστηναν τα άρματα με πολύ κόπο και έμπνευση και την Καθαρά Δευτέρα για πολλά χρόνια χάριζαν αφιλοκερδώς το γέλιο στο χωριό, θα παραμείνουν πάντα στη μνήμη μας